Doelgroepen en overlastrisico
De ene bijzondere doelgroep is de andere niet, net zoals er binnen één bepaalde groep grote verschillen kunnen bestaan.
Niettemin kan je voor het gemiddelde stellen dat bijzondere doelgroepen in verschillende mate een overlastrisico met zich meebrengen. Dat overlastrisico is de belangrijkste reden dat bewoners afwijzend staan tegenover vestiging van deze groepen in hun eigen buurt: het "Not in my backyard" (NIMBY) effect.
We hebben in een enquête aan deelgemeente, zorginstellingen, corporaties en opbouwwerkinstellingen gevraagd om aan te geven hoe zij het overlastrisico van de verschillende doelgroepen inschatten op basis van hun ervaringen. (Zie tabel.) Daarbij bleek overigens dat deelgemeenten het overlastrisico over het geheel hoger inschatten, terwijl het opbouwwerk het juist lager inschatte.
doelgroep gemiddeld overlastrisico slachtoffers huiselijk geweld normaal verstandelijk gehandicapten normaal asielzoekers normaal ex-delinquenten verhoogd reïntegrerende daklozen verhoogd thuisloze jongeren verhoogd psychiatrische patiënten verhoogd verslaafden verhoogd verslaafden met meervoudige problematiek sterk verhoogd laatste kans bewoners sterk verhoogd ('Normaal' wil zeggen vergelijkbaar met bewoners die niet tot bijzondere doelgroepen behoren)
Informeren omwonenden?
Behalve van de doelgroep is het overlastrisico voor de buurt ook afhankelijk van de omvang van de woonvoorziening. In de enquête hebben we onderscheid gemaakt naar 'reguliere woningen' (1-4 personen), kleine voorzieningen (5-14), middelgrote voorzieningen (15-24) en grote voorzieningen (25 en meer).
Naarmate er meer overlastrisico is, op basis van de combinatie van doelgroep en omvang woonvoorziening, willen de respondenten de omwonenden van te voren informeren over de komst van zo'n voorziening, als volgt:
- doelgroepen met normaal risico vanaf middelgrote voorzieningen
- doelgroepen met verhoogd risico vanaf kleine voorzieningen
- doelgroepen met sterk verhoogd risico vanaf reguliere woningen
Over het geheel zijn de corporaties iets terughoudender in het vooraf informeren van omwonenden.
Bijkomende factor: begeleiding
De mate van begeleiding die gekoppeld is aan een woonvoorziening is eveneens bepalend voor het overlastrisico. Dit kan variëren van een enkel controlebezoekje per week of per dag tot 24-uurs aanwezigheid van begeleiding. Dit laatste is doorgaans alleen mogelijk bij de grotere voorzieningen. De intensiteit van begeleiding is een keuze van de zorginstelling. Maar andere betrokkenen zoals corporaties, deelgemeenten en/of bewoners kunnen hier eisen aan stellen om verwachte overlast te beteugelen.